Mụn trứng cá biểu hiện trên da là hiện tượng viêm nang lông tuyến bã. Ở người bị trứng cá, da thường rất nhờn do tuyến bã tăng tiết, lỗ tuyến bã bị hẹp do sừng hóa dẫn đến các chất bã tiết ra không thoát được, tích tụ tạo thành nhân mụn trứng cá.

Khi đó các vi khuẩn có sẵn trong nang lông tuyến bã là P. acnes tăng sinh và gây viêm nhiễm tại chỗ, một số vi khuẩn khác như tụ cầu khuẩn, Pitynosporium... xâm nhập vào nang lông gây bội nhiễm tạo nên các mụn mủ, mụn bọc. Một số yếu tố làm mụn trứng cá nặng thêm như: Sinh hoạt không điều độ (ăn nhiều chất cay nóng, sử dụng các chất kích thích, uống nhiều rượu, bia cafe, thức khuya, mất ngủ...); hoặc lạm dụng chế phẩm bôi ngoài da chứa corticoid,... Tuy trứng cá là bệnh ngoài da nhưng việc điều trị gặp rất nhiều khó khăn, bệnh tái phát thường xuyên nên ảnh hưởng lớn đến tâm sinh lý và diện mạo của người bệnh. Các thuốc trị trứng cá hiện nay phổ biến là các dạng bôi ngoài da với mục đích kháng viêm (các kháng sinh, kháng khuẩn); giảm sừng hóa (các chất tiền Vitamin A); làm sạch tạo chế độ thông thoáng cho lỗ chân lông. Trong trường hợp nặng, bội nhiễm, các thuốc kháng sinh đường uống cũng được chỉ định.

Do tính chất của mụn trứng cá tái phát thường xuyên, trong khi các chế phẩm như: kháng sinh, tiền vitamin A,...không được khuyến cáo dùng dài ngày do một số tác dụng ngoại ý. Do vậy, qua thực tế sử dụng cho thấy: Việc kết hợp các chế phẩm bôi ngoài da, các kháng sinh đường uống với các sản phẩm uống hỗ trợ điều trị mụn trứng cá từ thảo dược đem lại hiệu quả điều trị tốt hơn, giúp ngăn mụn mọc thêm, giảm mụn trứng cá tái phát. Các bài thuốc giúp điều trị mụn trứng cá có nguồn gốc từ thảo dược không chỉ an toàn khi dùng thường xuyên hàng ngày và còn đem lại hiệu quả điều trị mụn trứng cá tận gốc, giúp tái lập cân bằng sinh lý da...

Các vị thảo được thường được sử dụng trong các bài thuốc giúp hỗ trợ điều trị mụn trứng cá phải kể đến: Bồ công anh, ngưu hoàng, cam thảo, đại hoàng, sơn đậu căn... có tác dụng thanh huyết nhiệt, thanh phế nhiệt, tiêu viêm, tán ứ, trừ nhiệt độc...tái lập cân bằng sinh lý da; một số kháng sinh thực vật cũng thường phối hợp trong bài thuốc trị trứng cá như: Kim ngân hoa, Xuyên tâm liên, chi tử...

Tuy nhiên các thuốc trên chủ yếu là dạng thuốc sắc nên gây bất tiện cho người sử dụng nhất là với giới trẻ. Để khắc phục tình trạng trên, các nhà bào chế thuốc đã nghiên cứu và chuyển dạng sử dụng cho bài thuốc cổ phương dưới dạng viên nang, viên nén... là các dạng thuốc phân liều cụ thể, thuận tiện khi sử dụng. Quan trọng hơn, chất lượng của nguyên liệu đầu vào cũng như chất lượng của sản phẩm được kiểm soát đảm bảo theo đúng tiêu chuẩn của Bộ Y tế. Do vậy, việc chuyển dạng bào chế các bài thuốc cổ phương, các vị dược liệu đang là xu hướng trong ngành Dược. Hiện nay trên thị trường, sản phẩm viên uống từ thảo dược giúp hỗ trợ điều trị mụn trứng cá, ngăn mụn mọc thêm, giảm mụn tái phát thường được người bệnh sử dụng là Viên ngừa mụn Hoa Linh. Sản phẩm này đã được nhiều người sử dụng thay thế bài các bài thuốc Đông y trong phác đồ điều trị mụn trứng cá.

ThS. BS.Đỗ Văn Bách