Một vài chân dung

Vân Anh là học sinh lớp 11 trường THPT H., hiện làm manager (quản lý) cho một công ty về dịch vụ nhắn tin di động, trang web điện tử, truyền hình. Công việc đến với Vân Anh hết sức tình cờ, sau khi tham gia cuộc thi “Tin ở chính mình” và được công ty mời về thử việc: “Hồi hè, tớ cũng làm y như các chị nhân viên trên đấy, làm 8 tiếng, ăn trưa luôn. Còn bây giờ phải đi học nên chỉ làm được part-time. Công việc phần lớn là về ý tưởng nên cũng nhẹ nhàng. Đầu óc càng thoải mái thì càng dễ làm việc".

Vân Anh là "nhân viên" nhỏ tuổi nhất công ty nên cũng thường được “cưng” nhất: "Tớ cũng được thưởng tiền Tết như mọi người, còn được các anh chị lì xì nữa". Công việc tuy không vất vả nhưng đòi hỏi cao về khả năng vận dụng trí tưởng tượng và sáng tạo: "Có lần tớ được giao về viết 20 tin nhắn tình yêu trong một tối. Nếu tớ chơi game, đầu óc thoải mái thì chỉ cần 5 phút, nhưng hôm đấy mà bực mình hay cãi nhau với ai thì chắc đến đêm mới xong, có khi ngồi đến mấy tiếng".

Mang trong mình niềm đam mê kiến trúc, Trang — cũng là học sinh lớp 11 trường THPT H.- rất mong có cơ hội để được thử sức, làm việc trong lĩnh vực kiến trúc và đồ hoạ. Qua một người bạn, Trang được nhận vào làm đồ hoạ cho một chương trình giải trí trên truyền hình.

"Một tuần nhóm làm việc họp 1 lần để phân công công việc, rồi ai làm việc nấy nên cũng không mất nhiều thời gian. Tớ thường làm việc vào buổi tối, sau khi đã học xong bài. Có những lúc không kịp thì phải thức khuya để làm…", Trang không được học qua bất cứ một trường lớp nào về đồ hoạ, tất cả chỉ vì niềm đam mê. “Tớ rất thích thiết kế nên thường mua các phần mềm về tự mày mò, lên mạng đọc các bài hướng dẫn hay hỏi các anh chị đi trước cũng là một cách học hiệu quả”.

Một chân dung năng động khác là Tú, cũng là học sinh lớp 11. Gia đình mở một tiệm café tên Anne’s café ở đường Trung Hoa - Nhân Chính (Hà Nội) nên Tú tham gia phụ giúp bố mẹ. Tú kiêm nhiệm hầu như tất cả các công việc của cửa hàng: Quản lý tiền, phục vụ, pha chế đồ uống, lau dọn quán…

“Đây là công việc đầu tiên của tớ. Quả thực làm thêm thế này mới biết kiếm tiền không hề đơn giản. Tớ chỉ làm việc được ở quán trong thời gian hè thôi. Buổi sáng dậy sớm, 7h đã phải có mặt và làm việc đến 3 giờ chiều.Tớ hy vọng mình sẽ tích luỹ được nhiều kinh nghiệm và kiến thức để sau này có thể mở quán café của riêng mình”…

Còn với Đức, HS lớp 12 trường THPT P., công việc không bị ràng buộc về thời gian nhưng lại là công việc khó khăn và mạo hiểm. Đức là chủ tịch của Câu lạc bộ Rock High School (RHS) chuyên tổ chức các show cho các band Rock trẻ tuổi phô diễn tài năng. Rockshow đầu tiên do Đức tổ chức là show Fighting Skools 1 (19-8-2004), đã được giới rocker và nhiều rockfan đánh giá cao.

“Trước khi lên làm chủ tịch RHS, mình là thành viên của đội Security RHS trong show 16-5-2004. Sau đó mình tạm lãnh đạo RHS một thời gian sau đó, lo từ a-z các công việc để tổ chức một buổi diễn: ban nhạc, địa điểm, âm thanh, các vấn đề marketing…Ngoài công việc của RHS ra, mình còn là Smod của forum rockvn”.

Đức đã tổ chức được tất cả 3 rockshow. Tuy không phải show nào cũng thành công như mong đợi nhưng những bài học sau sự thất bại ấy quả thực rất đáng quý. “Năm nay mình phải tập trung thi Đại học nên công việc của RHS bị gián đoạn một thời gian, nhưng có lẽ sang năm RHS sẽ quay trở lại…”

"Đi một ngày đàng học một sàng khôn"

Vân Anh (bìa trái) vẫn hồn nhiên cùng các bạn những khi không làm manager

Những công việc, dù ít hay nhiều, đều giúp họ có thêm kinh nghiệm, hiểu biết để thực hiện các ước mơ của mình. Vân Anh tâm sự: “Tớ học được cách dùng các chương trình máy tính như Power Point, Excel, học được cách marketing, cách nói chuyện với khách hàng. Tớ học được cách kiềm chế cơn giận mặc dù mình đang rất bực mình... Cái nghề này đã làm rồi là mê lắm, không dứt ra được".

Hay như Tú: "Làm việc ở một quán cafe nên tớ cũng đã được tiếp xúc với nhiều loại người, học được tính kiên nhẫn khi gặp phải những khách hàng khó tính hay biết kiềm chế, tự chủ khi có những khách hành quậy phá trong quán. Tớ cũng biết thêm cách pha chế nhiều loại đồ uống, cocktail hấp dẫn. Quan trọng là tớ có được các kĩ năng phục vụ và quản lý để sau này có thể mở một quán riêng".

Tất nhiên công việc làm thêm cũng mang lại cho họ một phần thu nhập, tuy không nhiều nhưng có thể phụ giúp bố mẹ bằng cách chi trả các khoản tiền học thêm, tiền internet hay mua quà sinh nhật tặng bạn bè. Họ có thể mua thoải mái những thứ mình thích và tự hào về số tiền do chính mồ hôi nước mắt mình làm ra. "Tớ kiếm được đủ tiền để tiêu xài, mua quần áo, túi xách... Bố mẹ tớ cũng sắm cho tớ đủ nhưng tớ cảm thấy mua đồ bằng tiền do mình kiếm ra thú vị hơn nhiều. Mình sẽ biết yêu quý đồng tiền hơn."- Vân Anh nói.

Hoặc số tiền ấy cũng có thể được dùng để thực hiện những ước mơ nho nhỏ. Trang háo hức kể: "Tớ đang cố tiết kiệm tiền để hè này có thể sang Trung Quốc hoặc Thái Lan chơi. Tớ rất muốn được đến thăm Vạn lý trường thành hay rong ruổi trên lưng những chú voi ở Thái. Du lịch cũng là một cách để tớ hiểu thêm về kiến trúc của các nước trên thế giới."

Nhưng học trò vẫn cần phải học

Tuy chỉ làm part-time nhưng những công việc trên đều chiếm mất một phần lớn trong quỹ thời gian của các bạn trẻ. Ngoài giờ đi học ở lớp và giờ nghỉ, thời gian còn lại đều dành cho công việc (như Trang, Tú) hay đều phải huy động tối đa chất xám và sức khoẻ (như Vân Anh đưa ra ý tưởng mới hay Đức nghĩ kịch bản chương trình, mua các vật dụng cho show diễn). Những việc đó đều ảnh hưởng đến việc học tập của họ, dù ít hay nhiều.

Đức kể: "Thực ra khi làm việc, mình đầu tư rất nhiều thời gian. Có lần để đi ký hợp đồng thuê địa điểm, mình đã xin nghỉ 2 tiết học (mẹ đã đồng ý). Thật khó để cân bằng giữa việc học và việc tổ chức show nên mình chọn cách là không hoạt động trong thời gian "nhạy cảm". Việc học rõ ràng là kém đi, không thể tránh được, nhưng rất may là không quá nghiêm trọng vì mình vẫn giữ được mức đảm bảo."

Hay như Trang, cô bạn đã cố gắng để vừa làm tốt việc của mình, vừa không ảnh hưởng nhiều đến học tập, nhưng lại phải trả một giá khác: "Tớ bị mất ngủ. Có đêm phải 3-4 giờ sáng mới ngủ được. Ngồi trước máy tính nhiều làm tớ hay bị hoa mắt nhức đầu. Tớ thường rất khó dậy vào buổi sáng, mắt cũng bị thâm quầng lên... Sức khoẻ của tớ dạo này không được tốt..."

Tú cũng đã trải qua một lần sợ hãi: "Có lần một gã say rượu vào quán uống rượu, đập phá lung tung rồi không trả tiền. Tớ cũng hơi sợ nhưng gọi người lớn xuống, đuổi hắn đi thì không sao."...

Theo TTO