Tôi theo học một lớp Hội Hoạ buổi tối, các anh chị học cùng tôi (đa phần thuộc hàng 8x) thường bật các đĩa nhạc Việt. Tôi không kén nhạc lắm, nên thấy một số bài nghe khá được, đại khái với những người nghe nhạc đơn thuần chỉ để giải trí, không đòi hỏi cao về âm điệu, kỹ thuật, nhạc cụ...thì có thể xem là hay (tôi quên hỏi các anh chị ấy tên bài hát và ca sĩ), một số khác cũng làm tôi rất...ấn tượng, nhất là về ca từ (tất nhiên theo nhiều nghĩa).
Xin bàn trước về cái "ấn tượng đầu tiên và thường xuyên" của một người hay nghe nhạc ngoại như tôi: Nhạc đạo.
Có lẽ vấn đề này báo chí cũng đã rầm rộ nhiều, nhưng ở đây tôi không bàn đến vấn đề bản quyền, chỉ đơn giàn là...comment!
Tôi biết các ca sĩ (và nhất là ca sĩ teen) thường nghe nhạc ngoại. Không ít người trong số họ chọn vài bài họ yêu thích (hoặc teen yêu thích) để..."dịch lời Việt" (hay "tự viết lại lời Việt") rồi cover lại. Nếu là người nghe nhiều nhạc ngoại, bạn sẽ dễ dàng nhận ra giai điệu dù ca từ và chất lượng hoàn toàn...biến dạng!
Mới đây nhất tôi nghe được một bài, cover lại bài "Whine Up" của Kat Deluna (xếp hạng cao trên kênh MTV), do một nhóm ca sĩ teen khá có tiếng trình bày. Tôi không dám đưa ra nhận xét về giọng hát hay ca từ, nhưng liếc xem phần comment của nhiều người khác sau khi nghe...Fan nhạc ngoại thì lên án, còn fan nhạc Việt thì... "Hát kiểu gì vậy? Đặt lời kiểu gì vậy? Làm xấu nền nhạc VN", có người còn để lại một dòng comment vô thưởng vô phạt: "Ôi, phong trào ấy mà!"...
Một lần search bài "Say It Right" của Nelly Furtado, tôi chợt thấy version Tiếng Việt của bài này (tạm gọi là version Tiếng Việt, vì tên người sáng tác là người Việt Nam!?), ca sĩ có vẻ ít đình đám, tên tuổi hơn (hay vì tôi lạc hậu nên không biết). Cũng xin ghi lại vài dòng comment hài hước thu nhặt được: "Bộ mấy người tưởng Say It Right là nhạc Iraq hay sao mà dám ghi tên tác giả vậy hả???", "Trời ơi, ai đỡ hộ cái :))", "Ôi bạn *** *** (ý chỉ một ca sĩ nổi tiếng với tài hát nhạc...đạo) ngày càng được đông đảo bạn bè ca sỹ Việt Nam yêu thích phong cách đạo nhạc, đặt lời nhảm trắng trợn nhỉ :))" ...
Đặc biệt bài "Beautiful Girls" của Sean Kingston, tôi thấy được khá nhiều bản cover. Trong đó có lẽ "tâm đắc" nhất là bài "Chiếc xe hơi thất tình" với ca từ rất chi là... cute!
"Chiếc xe của tôi, nó ngộp xăng / Tự nhiên đang chạy trên con phố / Xóc trên con đường, biết tôi đau đầu / Nó không vui khi tình chia đôi, over..."
Tạm qua phần nhạc được cover lại bằng tiếng Việt, tôi tiếp tục nói đến các bài hát tự sáng tác.
Vào tháng rồi, tôi đi du lịch, nghỉ trong một khách sạn nhỏ nên truyền hình không có kênh nước ngoài, tôi bật một kênh nhạc Việt nghe...đỡ buồn. Nhờ vậy, tôi mới nghe được nhiều bài có ca từ khá lạ!
"Anh không yêu em sao em cứ ngóng chờ/Anh không yêu em sao em cứ hiểu lầm/ Tình yêu không thể miễn cưỡng/Tình yêu không thể níu kéo/Một người níu kéo cũng không thể quay lại/Em làm như vậy càng làm anh sợ em/Em làm như vậy càng làm anh ghét em/Càng làm anh chạy trốn, càng làm anh khốn đốn/Thật lòng anh xin lỗi vì anh không có yêu em" (Người điên yêu)
"Ca sĩ A: Tình yêu của tôi liên quan gì đến anh
Ca sĩ B: Tình yêu của anh liên quan gì đến tôi
Ca sĩ A: Tôi chỉ cần anh yêu và mang lại hạnh phúc cho cô ấy
Ca sĩ B:Còn tôi chỉ cần anh đừng phiền đến hai chúng tôi kể tử đây"
(Song ca "Cuộc Nói Chuyện Giữa Hai Người Đàn Ông")
"Ca sĩ A: Làm sao đây khi tình yêu tôi đã trót trao cho người/ Từ khi gặp lại anh là tôi đã nhận ra/ Sao tôi sai lầm nhiều như thế?
Ca sĩ B: Bởi vì tôi cũng thế, cũng như anh mà thôi/ Bởi vì tôi quá ngại đi đã không dám nói ra/Là đàn ông ai không mang lòng kiêu hãnh" (Bản lĩnh đàn ông thời nay)
Cả đoạn dài này tôi đành chép hết vì không biết lựa câu nào...cho hay (!?) Thầy dạy tôi cũng có nhận xét: "Hát mà giống đài nói vậy?". Tôi hiểu ý thầy tôi muốn nói về ca từ, chứ thầy không bàn về chuyện anh ca sĩ này đang...rap (mà nói về kỹ thuật rap thì ôi thôi, tôi có bạn là dân mê rap, hip hop, anh ta cũng không dám bình luận!)...
Nghe thêm vài bài, tôi phải công nhận là nhạc hiện nay cũng...công nghệ thông tin hiện đại lắm!
"Từ khi đánh mất điện thoại sim sẽ chẳng được gì/Từ khi đánh mất em, sống với ai?" (Điện thoại yêu sim)
Bạn tôi đùa rằng "Điện thoại nó chỉ yêu sim card có tiền trong đó thôi."
Ngoài ra còn kèm theo nhiều vấn đề đang nóng sốt, vừa đọc tựa thôi đã thấy...sốt: "Bất ngờ anh yêu người cùng phái với anh". Vì "sốt" như vậy nên không dám bàn đến ca từ nữa.
Có bài còn chạy theo cả phong trào hotboy của học sinh nữa!
"Ôi đẹp trai khổ quá không còn ai dám thương mình nữa/ Bởi số kiếp đã vậy đành ở giá chứ biết làm sao/ Các anh đẹp trai nếu chẳng ai muốn như thế này/ Đừng ong bướm nữa kẻo có ngày, ở giá cho coi." (Đẹp trai khổ quá)
Kiểu này, tôi và các bạn thường gọi là... "tự sướng", phải không?
Vân vân và vân vân ...
Nhạc thì nhiều vô kể, tôi không thể nghe hết để mà...bình luận với cảm nhận. Ca từ thì dài vô biên, tôi cũng không thể nào chép hết.
Không phải teen nào cũng nghe kiểu nhạc này và không phải teen nào nghe cũng chấp nhận được. Nhưng con số "thường xuyên nghe" thì tôi biết không hề nhỏ. Với những người đó, tôi có một thắc mắc. Ca từ này khi chép ra, ai đọc hiểu cũng phải...bật cười, vậy mà các anh chị ở lớp tôi và rất nhiều các bạn cùng tuổi với tôi (teen cả mà) nghe rất nhiều. Dù biết rằng không phải ai cũng nghe nhạc theo chủ nghĩa (gọi nôm na là...) "nghệ thuật" nhưng âm nhạc, bản thân nó cũng đã là một nghệ thuật, cũng có "văn hoá" của nó. Ca từ cũng như một bài văn, cần phải được trau chuốt thì mới truyền đạt được ý nghĩa. Đọc một cuốn sách "vô nghĩa" thì giải trí như thế nào?
Nhạc thời nay nó phải vậy mới hợp thời? Hay vì tôi lạc hậu? Tôi già...sớm? Tôi không...teen?
Lên mạng tìm kiếm, tôi thường thấy các bài nhạc như vậy thường lên Top Download, còn các bài nhạc Việt ý nghĩa khác hiếm hoi lắm mới thấy, hoặc chìm lỉm ở trang thứ mấy...trăm.
Nản quá, tôi lại bật MTV...
Eric
Bạn có ý kiến gì về ca từ V-pop? Xin mời tham gia diễn đàn bằng cách gởi bài theo form bên dưới. Bài được chọn đăng sẽ có nhuận bút.
