Mỗi lần về thăm chị là em lại muốn khóc, lại mang trong mình những ám ánh mà từ những ám ảnh ấy em tự nhủ mình phải cố gắng nhiều hơn.

Nhìn bữa cơm của anh chị và các cháu em lại nhớ đến những bữa cơm phố thị của mình, nó đối nghịch với bát canh mướp xuông, bát cà muối và một ít lạc rang trong chiếc mâm cong vênh cũ kĩ đặt trên cái chiếu giữa nhà. Bốn đứa cháu nhỏ ăn một cách ngon lành...Ăn xong, chúng tự mình cất dọn như một lẽ tự nhiên. Em nhớ ở trường, xong bữa chẳng phải làm gì vì đã có nhân viên căng tin thu dọn. Mà ngày bằng tuổi chúng bây giờ em cũng chẳng phải làm những việc như thế vì em là con út, đã có anh chị lo...

Ở thành phố, mỗi lần đến công viên, nhìn bọn trẻ con chơi đùa em lại nhớ đến bốn đứa cháu của mình. Bọn trẻ ở đây trắng trẻo, sạch sẽ, mặc đồ đẹp và được chiều chuộng còn các cháu của em thì đen thui, nhếch nhác, cả năm chỉ có độc một bộ đồ mới còn thì cứ đứa nhỏ mặc lại của đứa lớn...Những đứa cháu của em mắt sáng lên vui mừng khi em mua cho chúng một món đồ chơi rẻ tiền mà trẻ con thành phố chẳng bao giờ thèm nhìn đến. Những đứa cháu của em không dám ăn liền một lúc mấy cái kẹo em cho vì sợ lúc khác thèm lại không có để ăn...Chỉ chừng ấy thôi đã khiến lòng em đau thắt lại...

Ở thành phố, nhìn những người phụ nữ ngoài ba mươi em thực sự không tin được rằng họ bằng tuổi chị vì họ trắng trẻo, trẻ trung và hiện đại còn chị của em thì già hơn nhiều so với tuổi thực của mình, lam lũ và gầy mòn. Có những trưa hè, mải kêu than với cái nắng nóng đô thị em chợt giật mình “giờ này chị vẫn đang ngoài đồng”. Có những buổi sáng, thò tay tắt báo thức vì muốn ngủ nướng lại nhớ ở quê, chị dậy từ hai giờ để làm bánh đi bán...Mỗi lần nhớ là nước mắt lại muốn trào ra...Thế nhưng có lúc em đã vô tâm huyên thuyên với chị về đủ thứ xa hoa của thủ đô mà quên thấy ánh mắt chị có vẻ buồn vì chưa một lần chị đi xa lũy tre...Nếu không phải vì em, có lẽ cuộc sống của chị và các cháu đã khác...

Ngày xưa nhà mình nghèo lại đông con, bố mẹ làm lụng vất vả cả ngày mà cuộc sống vẫn không khá giả hơn. Lúc em lên hai chị phải nghỉ học ở nhà trông em. Khi ấy chị vừa học hết lớp năm. Chị học rất giỏi. Chị đã khóc nhưng chị cũng nhanh chóng nhận ra rằng đứa em hai tuổi của chị không có ai trông nom, nó cần chị để bố mẹ có thể đi làm lo cho sáu miệng ăn và để anh Hai, anh Ba tiếp tục đi học. Mẹ đi làm từ sáng đến tối mới về, bố theo người ta đi làm mộc một tuần về một lần, có khi nửa tháng. Vậy là chị phải thay mẹ chăm sóc cho em. Chị cho em ăn, tắm cho em, giặt giũ, ru em ngủ...Suốt những năm đầu của tuổi thơ em đã được bao bọc trong tình thương yêu của chị...

Cả nhà giờ chỉ còn mình em theo đuổi con đường sách vở. Em vẫn nhớ như in câu nói của anh Hai: “Em phải cố gắng học vào, học thay phần của chị Thanh nữa. Ngày xưa chị học giỏi lắm nhưng phải nghỉ học ở nhà...” Em hiểu rằng hiện tại và tương lai của em lẽ ra có thể đã là của chị. Không vì em thì chị đã tiếp tục được đến trường và biết đâu bây giờ những đứa cháu của em sẽ được thoải mái vui đùa trong công viên, chị sẽ được hạnh phúc không chút âu lo về ông trời mưa hay nắng...Chị chưa từng nhắc lại chuyện ngày xưa. Chị hạnh phúc và bằng lòng với những gì chị đang có. Hơn hết, chị vui mừng khi thấy đứa em gái của mình được học hành tử tế, có thể “thoát khỏi cảnh đồng ruộng vất vả”...Em sẽ không nói với chị lời cảm ơn vì có lẽ mọi lời cảm ơn đều trở nên vô nghĩa trước những hi sinh và yêu thương chị dành cho em. Em sẽ luôn nhớ lời anh Hai, em vẫn hàng ngày tự nhủ mình phải cố gắng hơn nữa, phải học thay cả phần chị để bù đắp cho những đứa cháu của em, để bọn trẻ sẽ có một tương lai là của chúng...

Lê Thị Huệ (Hà Nội)