Đó là nơi yên nghỉ của những người quá cố thuộc dòng họ Phạm Đăng - tổ tiên của Hoàng Thái hậu Từ Dụ, ở xã Long Hưng, Thị xã Gò Công, Tiền Giang.

Thái hậu Từ Dụ tên thật là Phạm Thị Hằng, sinh ngày 19 tháng 5 năm Canh Ngọ (tức ngày 20 tháng 6 năm 1810) tại giồng Sơn Quy (Gò Rùa), làng Gò Công, huyện Tân Hòa, tỉnh Gia Định (nay thuộc xã Long Hưng, Thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang). Bà là trưởng nữ của quốc công Phạm Đăng Hưng.

Cổng thứ 2 dẫn vào Lăng Hoàng Gia Cổng thứ 2 dẫn vào Lăng Hoàng Gia.

Ngay từ thuở nhỏ bà đã nổi tiếng thông minh, xinh đẹp, hiếu thuận, ham học. Năm 14 tuổi, bà theo cha ra kinh thành Huế, và được Thuận Thiên Cao Hoàng Hậu Trần Thị Đang, tuyển triệu vào hầu Hoàng trưởng tử Nguyễn Phúc Miên Tông, con vua Minh Mạng, cháu trai của bà. Năm 15 tuổi, bà sinh con gái đầu lòng. Năm sau lại sinh công chúa thứ hai. Năm 1829, bà sinh người con thứ ba là trai, đặt tên là Nguyễn Phúc Thì tức Nguyễn Phúc Hồng Nhậm, chính là vua Tự Đức sau này.

Kiến trúc Lăng Hoàng Gia.

Khu lăng được xây dựng trong nhiều năm liền trên diện tích gần 3.000m2, nằm cách thị xã Gò Công khoảng 2km và cách thành phố Mỹ Tho khoảng 30km. Muốn vào lăng phải qua 3 cái cổng, gọi là cổng tam quan. Bên trong lăng thờ bài vị 5 đời tổ tiên Thái hậu Từ Dụ. Băng qua một khoảng vườn rộng rãi là tới lăng mộ của Phạm Đăng Hưng - thân phụ của bà.

Tương truyền, ông Hưng được chôn ở tư thế ngồi và trong quan ngoài quách. Mộ được xây dựng với kiểu kiến trúc hình bát giác mang dáng dấp của một chiếc mũ triều phục. Bốn trụ thấp cách điệu giữa búp sen và chiếc nón cùng biểu tượng đôi cá vượt vũ môn được đặt phía trước. Sau bức hoành phi là bốn con rồng ngự trị trên cao giương cặp mắt sáng quắc (hiện tại chỉ còn 3 con, một con bên phải đã bị hư hỏng vì thời gian). Phía dưới là hình tượng ngũ lân (tượng trưng cho ngũ tước: công, hầu, bá, tử, nam; ngụ ý năm đời đều danh giá) khảm trai hình độc đáo. Đặc biệt nơi đây có đến hai nhà bia ghi lại công trạng của Phạm Đăng Hưng.

Lăng mộ cụ Phạm Đăng Hưng.

Khu Lăng được xây dựng bởi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân địa phương cùng các nghệ nhân cung đình từ Huế được phái vào nên lăng mang những nét đặc trưng và phong cách của kiến trúc cung đình Huế. Lăng Hoàng Gia được Bộ Văn hóa -Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận di tích cấp Quốc gia.

Hiện khu lăng mộ được một người dân đảm nhận việc trông coi. Con cháu của dòng họ Phạm Đăng sống quanh Tiền Giang hàng năm vẫn về dâng hương tổ tiên. Ngoài ra, khu lăng mộ còn đón nhiều lượt du khách cả trong và ngoài nước tới tham quan, .

Lam Nguyễn