Online không dây, khám phá cái hay...

Cách thành phố Lào Cai gần 40km đường núi quanh co, vượt qua lưng chừng núi Hàm Rồng ở độ cao khoảng 1.800m, bản Tả Van nằm dưới thung lũng Mường Hoa đẹp như tranh, với một dòng suối lớn uốn lượn quanh co. Bản Tả Van ít người, chủ yếu là đồng bào các dân tộc H’Mông, Giáy, Tày, Dao đỏ... Tả Van không có những ngôi nhà cao tầng, không có những con đường nhựa phẳng phiu, không có hàng quán khang trang... nhưng Tả Van lại có một thứ thật đặc biệt mà không một vùng bản làng rẻo cao nào có được: Wimax (công nghệ Internet không dây kết nối qua vệ tinh). Dự án thử nghiệm công nghệ online không dây do tập đoàn Intel, Công ti Điện toán và truyền số liệu VDC cùng cơ quan phát triển quốc tế Mỹ (USAID) tiến hành tại bản Tả Van đã đánh thức vùng quê heo hút này...

Ở Tả Van không có điện thắp sáng, càng không có sóng điện thoại di động

Thiết bị kết nối Wimax bên hiên nhà

Niềm vui của các cô gái H’Mông bên chiếc máy tính

Khuất sau một ngã rẽ, một tốp 4 bạn gái người H’Mông mặc váy hoa tay che ô trên đầu vừa đi vừa nói, háo hức kéo nhau vào một ngôi nhà lớn nằm cạnh con đường cái. Trong nhà khá đông người, có cả người nước ngoài đang tránh cơn mưa lất phất, trò chuyện rôm rả... Hơi hiếu kì, phóng viên MTĐB cũng bước vào và thật ngạc nhiên khi trước mắt là hình ảnh một nhóm bạn gái H’Mông đang chăm chú ngồi... lướt web, những người xung quanh cùng dán mắt vào màn hình, trao đổi qua lại rất say sưa! Ở một ngôi nhà khác nằm cạnh ngôi trường duy nhất ở bản Tả Van, những cậu bé người Giáy đang dán mắt vào màn hình vi tính và đều há hốc miệng. Khi chiếc xe hơi bị ngã nằm chỏng chơ, cả đám nhao nhao... bằng tiếng của người Giáy, chắc là trách móc lẫn nhau vì đã “ủi” chiếc xe ra khỏi đường đua. Rồi cuộc chơi cũng được tiếp tục, những ngón tay gõ khá mạnh lên bàn phím, đám trẻ lại dán mắt vào màn hình, tiếng xe nổ ầm ầm. Lại há hốc mồm, lại cãi nhau ỏm tỏi...

Tả Van ưng cái bụng lắm!

Một góc Tả Van

Không phải gia đình nào ở Tả Van cũng có điện thắp sáng, điện thoại cố định lại càng hiếm hoi, thậm chí không có sóng điện thoại di động... thế nhưng họ lại có internet không dây, công nghệ mà ở những nơi thành thị lớn mới được thụ hưởng. Điều này khiến Tả Van thật đặc biệt!

Say sưa với internet

Các cô gái Dao đỏ khám phá bao cái hay từ internet

Anh Chẻo A Sình, một cán bộ xã ở Tả Van lí giải: “Để sử dụng máy tính thành thạo như vậy, hơn 100 dân bản đã được các tình nguyện viên dạy cách bật máy tính, gõ bàn phím, tìm kiếm thông tin... trong suốt một tháng. Trước đây, người dân ở đây chưa biết gì về máy vi tính, thậm chí có nhiều người còn chưa từng nhìn thấy nữa kia. Vì thế, để giúp họ lấy được thông tin trên toàn thế giới thông qua internet chẳng hề dễ dàng gì... Nhưng, giờ thì khác nhiều rồi, nhiều người đã thành thạo lắm...”.

Khoảng 700 người dân và khách du lịch đến bản Tả Van có thể truy cập internet băng rộng qua 11 điểm kết nối nhờ sử dụng đồng thời công nghệ truyền dẫn không dây tốc độ cao Wimax và kết nối vệ tinh. Thành phố Lào Cai (tỉnh Lào Cai) được chọn là điểm triển khai thử nghiệm giai đoạn I công nghệ Wimax, bản Tả Van được chọn cho giai đoạn thử nghiệm thứ hai từ giữa năm 2007.

Còn cậu bé người Giáy Lầu Phổng không giấu được vẻ thẹn thùng nhưng cũng hào hứng nói về internet: “Trước kia mình chẳng biết gì về máy tính hay internet nhưng khi được hướng dẫn thì ngày càng quen dần. Cái máy đó hay thật!”. Ngoài giờ đến trường, về nhà Lầu Phổng phải lao động quần quật không ngơi tay: từ việc nặng nhọc như tháo nước trên ruộng bậc thang đến giúp mẹ đến nấu cơm, nấu cám cho lợn ăn, cắt cỏ cho trâu, vào rừng lấy củi, lấy cọc rào ruộng... Những ngày nghỉ, ruộng nhà đã làm xong, Lầu Phổng còn đi cấy, làm cỏ... thuê. Không như những bạn cùng trang lứa người H’Mông hay Dao đỏ khác, người Giáy của Lầu Phổng hầu như không đi bán dạo đồ thổ cẩm cho khách Tây mà chỉ cắm cúi vào cái ruộng con trâu. Sau khi xong việc, niềm vui lớn nhất của Lầu Phổng là đến điểm internet chơi game hay chat. Lầu Phổng nói, những thanh niên ở Tả Van nếu không đi truy cập internet thì chỉ biết kéo nhau đi uống rượu thôi. Bạn gái người H’Mông Phàn Sinh Ly cũng chia sẻ: “Bây giờ một ngày mà không có internet là chúng em cảm thấy thiếu điều gì đó. Không chỉ chat thôi đâu mà chúng em còn vào mạng để tìm những thông tin liên quan đến học hành, đọc báo, tìm hiểu về quê hương mình để có thể giới thiệu với khách du lịch nữa...”. Vừa nói, Phàn Sinh Ly vừa đưa tay click chuột mở một trang web có nội dung giới thiệu về Tả Van rất thành thạo. Khách du lịch cũng tỏ ra rất thích thú với dịch vụ này ở Tả Van. Bởi tại đây họ vẫn có thể kiểm tra thư điện tử, chat, cập nhật thông tin... điều mà trước đây nếu muốn họ phải quay lại Lào Cai mới có.

Cười trước ống kính máy ảnh

Ngoài giờ học, các bạn tuổi mới lớn ở Tả Van còn phải vào rừng lấy còi

Và khi internet đã đến với một bản làng, nghĩa là những kết nối với kiến thức và con người trên toàn thế giới cũng đã đến. Đã có những icon trên cửa sổ chat Y!M của một bạn gái, đã có những email khởi đầu cho tình bạn giữa những teen ở Cà Mau, Cần Thơ, Tây Ninh và những nụ cười sáng bừng ở Tả Van... Sẽ còn nhiều hơn thế nữa, bạn nhỉ?

L.C.BÌNH