Đó là tình trạng khá phổ biến trong đợt 1 kỳ thi tuyển sinh ĐH vừa qua, hệ quả tất yếu của tình trạng HS “ảo” đang ngày càng tăng...

Ngày càng “ảo”!

“Trước đây, số lượng “ảo” chỉ khoảng 20% và thông thường chúng tôi có thể dự báo được khi chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ thi hay gọi TS nhập học. Nhưng bây giờ thì... chịu” - ông Hoàng Minh Quang, phó hiệu trưởng Trường ĐH Công đoàn, nhận xét.

Ngay đợt thi này, TS có mặt dự thi của trường chỉ đạt 61%, trong đó điểm thi ở Vinh chỉ 54%. Ông Quang đánh giá: trước đây tỉ lệ “ảo” là “ảo” thật do TS trượt tốt nghiệp THPT hoặc bỏ thi. Còn nay HS “ảo” chủ yếu do một TS nộp nhiều HS.

Vào phút chót TS quyết định dự thi theo HS nào, vào trường nào thì chỉ có TS biết, còn các trường vẫn cứ phải chuẩn bị số phòng thi, cán bộ coi thi đáp ứng theo số HS nhận được.

Năm nay tỉ lệ TS dự thi khối A của ĐH Quốc gia Hà Nội thấp đến mức kỷ lục: chỉ có 55%. Dù nhà trường đã chuẩn bị biện pháp chống “ảo” nhưng vẫn không khỏi bất ngờ.

Trường ĐH Khoa học tự nhiên - đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức thi tuyển sinh khối A cho toàn ĐH Quốc gia Hà Nội - cho biết ngay từ khâu sàng lọc HS, hội đồng tuyển sinh trường đã lọc ra được rất nhiều TS nộp nhiều HS vào các ngành khác nhau trong cùng ĐH Quốc gia Hà Nội. Chỉ qua bóc tách số TS và hồ sơ trùng này, trường đã giảm được 25 phòng thi. Nhưng số TS nộp nhiều HS vào các trường khác thì đành chịu...

Tương tự ở Học viện Tài chính, tỉ lệ dự thi chỉ có 51,9%, thấp hơn hẳn so với năm trước. Năm 2005, trường nhận được hơn 9.000 HS ĐKDT. Vì thế năm nay trường chủ động chuẩn bị địa điểm thi cho khoảng 10.000 TS, nhưng hóa ra lại nhận được tới gần 15.000 HS ĐKDT, phải tìm thuê thêm địa điểm, phòng ốc.

Đến ngày thi, TS đến chỉ được hơn nửa so với ĐKDT. Tại điểm thi của Học viện Tài chính ở Trường trung học Kinh tế (Phúc Xá, Ba Đình) có những phòng thi chỉ có... bảy TS trong phòng thi rộng mênh mông dành cho 34 TS.

Tại các trường ĐH Công đoàn, ĐH Kinh tế quốc dân có thể dễ dàng thấy những phòng thi TS có mặt chưa tới 50%, bỏ đầy bàn ghế trống...

Hàng loạt trường ĐH có tỉ lệ dự thi thấp so với số lượng HS đã đăng ký và thấp so với những năm trước như Trường ĐH Thủy lợi, tỉ lệ TS dự thi năm nay chỉ có 60%, ĐH Ngoại thương là 54,19%, Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông 56,4%, ĐH Kinh tế quốc dân với 55,5% (giảm tới hơn 10% so với năm 2005), ĐH Luật Hà Nội là 58,9%, ĐH dân lập Thăng Long với 57,5%, Học viện Ngân hàng 59,8%...

Đối với các trường ĐH khu vực phía Nam, tỉ lệ TS dự thi tuy có khả quan hơn nhưng hầu hết cũng có tỉ lệ thấp hơn năm 2005. Năm nay, cả nước có rất ít trường vượt qua được ngưỡng 80% TS có mặt như những mùa thi trước.

Chống “ảo”: bằng cách nào?

HS “ảo” gia tăng khiến các hội đồng thi phải tìm kiếm nhiều giải pháp giảm thiểu tốn kém, lãng phí, tìm cách sống chung với “ảo”. Ông Hoàng Minh Quang cho biết trường xác định không tính toán đến vấn đề kinh tế trong tổ chức thi.

Luôn chuẩn bị số phòng thi đáp ứng đủ 100% lượng HS ĐKDT để chủ động vì thường số TS “ảo” của từng phòng thi không tương đương như nhau. Trong khi đó, ông Ngô Thế Chi, giám đốc Học viện Tài chính, “bật mí” mùa thi này học viện phải bỏ 500 triệu đồng ra bù lỗ, chủ yếu là cho hai khâu thuê phòng thi và cán bộ coi thi. Với tỉ lệ chỉ có 59,8% TS dự thi trong số 8.644 HS ĐKDT, Học viện Ngân hàng cũng phải bù thêm 150 triệu đồng ngoài khoản thu được từ lệ phí thi của TS...

Theo đánh giá của các trường, HS “ảo” khiến các trường phải bù đắp thêm chi phí tổ chức thi tuyển sinh và đây là một khoản tốn kém, lãng phí cho các trường tiếp theo sự tốn kém hàng tỉ đồng lệ phí ĐKDT của TS cho những bộ HS ĐKDT cuối cùng không dùng đến.

Có cách nào đối phó với HS “ảo”? Cũng còn nhiều ý kiến khác nhau. Trong đó nhiều cán bộ quản lý các trường ĐH nhất trí cho rằng không thể dùng biện pháp kinh tế như tăng tiền lệ phí ĐKDT vì như thế chỉ “đánh” vào con nhà nghèo. Nếu hạn chế mỗi TS chỉ được nộp một HS, với cơ chế, qui trình tuyển sinh như hiện nay, sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi, hạn chế sự lựa chọn của TS.

Mặt khác, nhiều cán bộ quản lý giáo dục ĐH có kinh nghiệm cho rằng nếu cứ với phương thức tuyển sinh như hiện nay, việc TS nộp HS “ảo” cũng không có gì bất bình thường và không thể giảm HS “ảo” bằng những biện pháp cơ học.

Ông Ngô Thế Chi đề xuất: “Có thể qui định mỗi TS chỉ nộp một bộ HS trong đó đăng ký nhiều nguyện vọng. Như vậy ta vừa không hạn chế sự lựa chọn của TS vừa kiểm soát được số lượng TS thật, số lượng HS thật”.

Còn theo ông Hoàng Minh Quang, chỉ có cách hiệu quả nhất là nên có một kỳ thi kết hợp tốt nghiệp THPT với tuyển sinh ĐH. Đây cũng là biện pháp được nhiều trường ĐH ủng hộ.

Tuy nhiên, mối lo lớn nhất của các trường ĐH là kết quả thi tốt nghiệp THPT với phương thức tổ chức thi cử, kỷ luật thi tốt nghiệp lỏng lẻo ở rất nhiều địa phương như hiện nay chưa thể đáng tin cậy để làm căn cứ quan trọng xét tuyển vào ĐH.

Theo ông Ngô Thế Chi, thực hiện kết hợp được hai kỳ thi làm một sẽ rất tiết kiệm nhưng phải cải tiến qui trình thi tốt nghiệp chặt chẽ, nghiêm minh hơn, nếu không sẽ không thể chọn được chính xác TS giỏi vào ĐH.

Theo TTO